आन्तरिक द्धण्दसंगै तोडिदैछन कम्युनिष्टमा अनुशासनका फलामे सांङलाहरु

प्रबासको बसाइ छोट्याएर भारतको आसामबाट म २०३६ सालमा फर्केपछि गुल्मिस्थित थोर्गाको राष्ट्रिय निमाविमा कक्षा ५ मा भर्ना भएँ ।

थोर्गा तेसै पनि बाम राजनीतिको उदगम स्थल । २०३६ सालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनलाई साथ दिन मेरो विध्यालयका हामी जस्ता चिचिरा बाल बालिका पनि आन्दोलित भयौं ।

त्यतिबेला थोर्गाका रवि गौतम ,तानसेनको पढाइसंगै राजनीतिमा समाहित भइसकेका थिए। उनले हामीलाई सँगठित गर्ने र आन्दोलनका लागि उत्प्रेरित गर्ने काम गरेको सम्झना ताजै छ ।

विध्यालयमा पिउने पानीको व्यवस्था गरिनु पर्ने भन्दै हामी पनि उग्र आन्दोलनमा उत्रियौँ र त्यति बेला हाम्रा अग्रज दाजुहरु शकर ज्ञवाली र बलराम ज्ञवालीले आन्दोलनको नेतृत्व गरेको सम्झिन्छु ।

२०३६ सालको आन्दोलनले जनमत सँग्रहको घोषणा भयो । म पनि पाँचमा पढने चिचिरो निलो रँग अर्थात बहुदलको प्रचारमा जुटेँ ।

एक दिन बहुदलको प्रचारमा गएर आउँदा साँझ पर्याे घरमा आमा म ढिलो भएपछि रिसले रन्थनिनु भएको थाहा पाएँ । घर जाने हिम्मत भएन । मेरो घर नजिकै स्यालपोखरीबाट घर तिर जान पाइला चलेनन् ।

त्यति बेला आमा आएर यति सानो अझ राजनीती गर्ने भन्दै कुट्दै घर लानु भयो । आमाको कुटाइले झन मलाइ वामपन्थी राजनितीमा लाग्न प्रेरणा थप्यो ।

गरिबीमा हुर्कि रहेको मेरो दिमागमा अखिल भन्ने छाप सँगै कम्युनिस्टहरुले सबैलाइ बराबर बनाउँछन भन्ने सिद्धान्त दरोसँग मनभित्र गढिरह्यो ।

थोर्गाको राष्ट्रिय निमावि छाडेर रिडी माध्यमिक विध्यालयमा पुग्दा म कट्टर अखिल पाँचौको कार्यकर्ता भैसकेको थिए ।

रिडी माध्यमिक विध्यालयमा कक्षा आठमा पढ्न थालेपछि नेपाली गुरु मेरा लागि राजनितीका पथप्रदर्शक बन्नु भयो ।

कक्षाकोठामा रसियन लेखक मेक्सिम गोर्की लगाएत नेपाली बाम नेता मोदनाथ प्रश्रीत, संजय थापाको जनवादि साहित्य पढ्न सल्लाह दिएर तिलकराम आचार्य सर अभिप्रेरित गर्नु भयो । यद्यपि उहाँ नै मेरा राजनितीको पहिलो गुरु हुन पुग्नु भयो ।

कक्षा नौमा पढदै गर्दा मैले मेक्सिम गोर्किको आमा, मोदनाथ प्रश्रीतको मानव महाकाव्य र देवासुर संग्राम संगै दर्जनौँ पुस्तक पढेर कम्युनिस्टको कार्यकर्ता भै सकेको थिए ।

त्यसै बिचमा रिडी माध्यमिक विध्यालयमा पहिलो पटक एकजना दुब्लो पातलो मान्छेले भाषण गरेको सुने ।

सबैले जीवन कमरेड भन्दै थिए ।जीवन कमरेडले मसिनो श्वरमा भन्दै हुनुहुन्थ्यो जब गरिबका टोपी च्यातिन्छन, धनिका महल ठाडिँदै जान्छन, हामी यस्तो व्यवस्था ल्याउन चाहन्छौँ कि, सबैले आत्मस्वाभिमानले जिउन सकुन्, गरिब र धनि बराबर बनुनन् ।

ती कमरेडले त्यसो भनिरहँदा कम्युनिष्ट साँच्चै गरिबका मान्छे रैछन भन्ने लाग्यो ।पछि थाहा पाएँ ती जीवन कमरेड खड्ग प्रसाद ओली हुनुहुदो रैछ ।

२०४२ सालमा प्रवेशिका परीक्षा दिएपछि केही समय भारतका आसाम राज्यको गुवाहाटिमा बसेँ ।

मेरो बाबा त्यहि बस्ने र नेकपा माले निकट अभाप्रनेसँघमा आबद्ध भएकाले पनि म आसाममा रहेका नेपाली माझमा सँगठन विस्तारमा लागिरहेँ ।

प्रवेशिका परिक्षाको रिजल्ट पछि पाल्पा क्याम्पस पढ्दा पनि राजनितीको रंग राम्रै सँग लाग्यो ।पाल्पामा घनस्याम भुषाल, बिष्णु पन्थि, शेषकान्त गौतम, जयदेव गौतम लगायतका कमरेडहरुको सँगतले पोख्त कम्युनिस्ट बनेँ ।

त्यतिबेला सम्म म तत्कालीन नेकपा मालेको सदस्य बनिसकेको थिएँ र नेतृत्व पँक्तिमा थिएँ ।

क्याम्पसबाट गाउँ फर्कने बित्तिकै २०४६ सालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा मेरो राम्रै भुमिका रह्यो ।२०४६ सालको आन्दोलन पछि केही समय गाउँमा अध्यापन गरे ।

त्यतिबेला पनि जनसांस्कृतिक मन्च युवासँघ र पार्टीमा म कृयाशिल रहेँ ।

२०५४ सालमा गाउँ छाडेर शहर तिर पलायन भएपछि पनि कर्मचारिका संघ सँगठनसँगै पत्रकारहरुका सँगठन सँग समाहित भै काम गरेँ ।

समय बग्दै गयो तर, २०६० साल कार्तिक ९ गते जुन कम्युनिष्टहरुलाइ मैले मेरा आदर्श मान्थेँ, तिनै बामपंथीहरुले उठाएका बन्दुकले मेरो निर्दाेष बाबाको छाती छेँड्यो ।हामी मर्माहत भयौँ ।

रोयौ चिच्चायौँ तर हाम्रो चित्कार कसैले सुनेनन् ।न कसैले फर्केर हेर्याे, न कोहि नेता अहिलेसम्म हामी र हाम्रो परिवार समक्ष आयो ।

द्वन्द्वमा आफन्त गुमाउने राजनैतिक मान्छेहरुले टिकट पाए साँसद बने ।मन्त्री बने तर, हामीलाई कसैले सोधखोज गरेन ।न अवसर न सोधखोज तैपनि पार्टी मिसिएपछि मन मारेरै पनि हामी र हाम्रो परिवार अहिले सम्म कम्युनिस्ट छ ।

सत्तरी वर्षे द्वन्द्व पीडीत आमा यमकला ज्ञवाली सोध्नु हुन्छ, प्रचण्ड र ओली किन झगडा गरेका छन् के पुगेनछ ।

जाडो गर्मी नभनि भोट दिएकै छौँ, हामीलाई त हेरेनन। सबै पाएर पनि किन लड्छन ।तर, म सँग आमाको प्रश्नको उत्तर छैन किनकी म अझै त्यहि कम्युनिष्टको फलामे साँङलो जस्तै अनुशासनको परिकल्पना गर्छु ।

तर, दिनदिनै सामाजिक सन्जालमा छताछुल्ल कम्युनिस्टहरुका गुटउपगुटका तोडिएका फलामे सांङलाहरुले मन पोल्छ र खुट्टा फतक्क गल्छन ।