च्याउ खेतिमा लागेका किसान भन्छन राज्यले हेरेन

कृष्ण अन्जान ज्ञवाली
पोखरा / पोखरेलि बजारमा दैनिक पच्चिस सय किलो च्याउको खपत हुने गरेको पाइएको छ ।

मुख्य रुपले कास्की जिल्लाको भुर्जुंग खोला ,पुरन्चौर लामाचौर ,लेखनाथ हेम्जा क्षेत्रमा उत्पादित हुने च्याउको खपत पोखराको वजारमा भएको छ र भारतिय वजारको च्याउ समेत पोखरेलि वजारमा आउने गरेको छ ।

च्याउ हरितकण भएको एक प्रकारको वनस्पति भएको र स्वास्थका लागि पनि यो अत्यन्तै गुणकारि भएकोले वजारमा च्याउको माग भए संगै पोखरामा च्याउको माग वढेको च्याउ अनुसन्धानकर्ता तथा विउ उत्पादक टिकाराम अर्यालले वताए ।

च्याउखेति गर्न पनि सजिलो र वजार मुल्य पनि राम्रै भएका कारण किसानहरु यो खेति तर्फ आकर्षित भएका छन ।किसान हरुले उत्पादन गरेको च्याउको लागत राम्रै संग प्राप्त गरेको पाइएको छ ।

कास्की जिल्लाका किसान हरुले कन्ये जातको च्याउको उत्पादन धेरै गरिरहेको र च्याउको मुल्य च्याउ फार्म वाट विक्रीगर्दा २ सय प्रति किलो पर्न आउंने र वजारको पहुंच पनि सजिलो , माग पनि अत्यधिक भएको लामाचौरका च्याउ कृषक धर्मराज थापा वताउंछन ।

त्यसो त किसानले उत्पादन गर्ने अन्य च्याउका जात हरुमा सिताके,गोव्रे ,पराले ,ग्यानोडर्मा जातका च्याउको मुल्य अत्यधिक छ ।

पोखरेलि वजारमा दैनिक छ लाख भन्दा वढिको च्याउ विक्री हुने गरेको छ ।च्याउ किसान हरुका अनुसार पोखरेलि वजारमा माग अनुसार को अनुपातमा च्याउ कास्कीमा उत्पादन हुन सकेको थाप छैन ।

च्याउ किसान हरुले गरिरहेको प्रयासलाइ राज्यका तर्फ वाट पनि खासै ध्यान नदिइएको र सरकारि अनुदानको सुचिमा च्याउ कृषकहरु नपरेको गुनासो पनि कृषक हरुको छ ।

त्यसोत न राज्यको अनुदान छ न अनुगमन नै यति वेला च्याउ खेतिमा सवैभन्दा समस्या गुणस्तरिय च्याउको विउ उत्पादनमा छ।

जसरि विउ उत्पादन गरिएको छ त्यसमा न कुनै विज्ञता छ न कुनै अनुभव जसको कारणले च्याउ कृषक हरु समस्यामा पर्न सक्ने ,गुणस्तरहिन र अनुगमन तथा सर्टिफाइड नगरिएका विउहरुको प्रयोगले किसानको लाखौ लगानि डुव्न सक्ने कुरा विउ विषेशज्ञ हरुले सुझाइ रहेका छन ।