१६५ वर्षपछि मुलुकी ऐन विस्थापित, आजबाट नयाँ कानुनी युग सुरु

काठमाडौं । आजबाट नयाँ कानुनी युगको सुरु भएको छ । १६५ वर्ष पुरानो मुलुकी ऐन विस्थापित गर्दै नयाँ कानुनी युगको सुरु भएको हो ।

नयाँ संहिता लागु भएको खुसीयालीमा शुक्रबार मुलुकभरका सरकारी वकिल कार्यालयमा दीपावली गर्न सर्कुलर जारी गरिएको छ ।

व्यवस्थापिका संसद्बाट पारित भई राष्ट्रपतिबाट अघिल्लो वर्ष प्रमाणीकरण भए पनि भदौ १ देखि लागू हुने भनिएको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव, विधिशास्त्रीय मान्यता र सर्वोच्च अदालतद्वारा प्रतिपादित नजिरलाई आत्मसात् गर्दै एकीकृत संहिताका रूपमा यी कानुन बनेका थिए ।

मुलुकी अपराध संहिता, मुलुकी देवानी संहिता, मुलुकी फौजदारी कार्यविविधि संहिता, फौजदारी कसुर (सजाय निर्धारण तथा कार्यान्वयन) संहिता र मुलुकी देवानी कार्यविधि संहिता भदौं १ गतेदेखि एकैसाथ लागु भएको हो ।

संहिता निर्माणका लागि झन्डै एक सय कानुनमा परिवर्तन भएका छन् । संहिता बनेसँगै २० वटा कानुन खारेजीमा परेका छन् । तत्कालीन प्रधानमन्त्री जंबहादुर राणाले सुरुमा विक्रम संवत् १९१० मा मुलुकमा थिति बसाल्न धर्म, प्रथा र परम्पराका आधारमा मुलुकी ऐन बनाएका थिए ।

सर्वोच्चका तत्कालीन न्यायाधीश खिलराज रेग्मीको संयोजकत्वमा देवानी र कल्याण श्रेष्ठको संयोजकत्वमा फौजदारी संहिता कार्यदल गठन गरी तय भएको बृहत् मस्यौदा तत्कालीन प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाललाई २०६८ सालमै बुझाइएको थियो । मस्यौदा बनेको सात वर्षपछि कार्यान्वयनमा आएको हो ।

यता, कानुन भदौ १ देखि लागू हुने भएपछि पहिलो दिन देशव्यापी दिपावलीको तयारी सरकारले गरेको छ । महान्यायाधिवक्ताको कार्यालय अन्तर्गतका ७७ वटै जिल्ला सरकारी वकील कार्यालय, १८ वटा उच्च सरकारी वकील कार्यालय, काठमाडौंस्थित विशेष सरकारी वकील कार्यालय र महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयमा दिपावली गरिने छ ।

महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयका अनुसार शुक्रबार देशभर सरोकारवालाबीच संहिताका मुख्य विशेषताबारे अन्तरिक्रिया कार्यक्रमसमेत गर्न निर्देशन दिइएको छ ।

अन्तरक्रियामा जिल्लास्थित कार्यालयका प्रमुखहरू, जिल्ला न्यायाधीश, प्रहरी कार्यालयका प्रमुखहरू, नेपाल बार एसोसीयसनका प्रतिनिधि, कानून व्यवसायी, अन्य सरोकारवाला र पत्रकारसमेतको सहभागितामा कार्यक्रम गर्न पत्राचार गरिएको महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयले जनाएको छ ।