पर्यावरणीय अध्यायन बिना खनिएका ग्रामीण सडक सञ्जालसंगै गुल्मीका ग्रामीण बस्ती जोखिममा

कृष्ण अन्जान ज्ञवाली

गुल्मी/ गाउँमा धुलाे उडाँउदै सवारी तथा ढुवानिका साधन घुमेका छन ।हरेकका घरमा सडक सन्जाल पुगेकाे छ ।सिधै घरकाे अँगनवाट चढेर अाँगनमै गाडिले छाेड्छन बजारकाे पहुँच नजिक भएकाे  छ ।अाबस्यकता र उपभाेग्य वस्तु हरु बिहान बुटवल पुगेर साँझ घर ल्याउन सकिने भएकाे छ ।

गुल्मी जिल्लाका हरेक गाउँमा धुले सडक पुगेकाे छ ।चाहे छ महिनामा एक पटक गाडीकिन नपुगाेस तर सडक भने खनिएकाे छ । सडक सन्जालले घर सम्म सजिलै गाडिमा पुग्न सकिने त भएकाे छ पर्यवरणमा त्यति नै सँकट छ ।

२०२५ सालमा तानसेन रिडी तम्घास माेटरवाटाे खन्ने काम भएकाे त्यति बेलाका सर्भेले ठाउँ ठाउँ र गाउँ गाउँ बाट सडक खनिएकाे हाे तर त्यतिबेला गुल्मीकाे रुरुकाे च्युरेक बाट माेटरबाटाे लान स्थनियले नदिएपछि सडक जँगल तिरबाट गयाे त्याे नै याे गाउँकाे विकासका लागि बाधक थियाे ।

अनेकाैँ प्रयासले पनि त्यतिबेला गाउँबाट सडक लान नदिनेहरु त अब याे सँसारमा रहेनन तर तिनकै छाेरा नाति भने सडकलाई गाउँबाट पसालेर अाफ्ना पुर्खाले गरेकाे गल्तिलाइ सच्याउने प्रयास गरेका छन ।

यति बेला सबै भन्दा महत्वकाँक्षि याेजनाकाे रुपमा सालबिसाैना झ्वाँले बिसाैना माझगाउँ हुँदै पानि टँकीमा तम्घास जाने पक्की सडकमा कच्ची सडक जाेडिएकाे छ र दैनिक एउटा बुटबल जाने र अाउने बस गाउँकाे बिचमा धुलाे उडाउँदै गुड्ने गरेकाे छ/केहि माेटर साइकल र केहि जिप कार ।

त्यस सडक निर्माणका क्रंममा हजाराेँ रुखहरु ढालिएका छन सर्वसाधारणका बारिमा अनियन्त्रित रुपमा डाेजर लगाइएकाे छ बारि भत्केका छन ,वर्षा लागे सँगै डाेजरले खल्बल्याएका क्षेत्रमा पहिराे जाने हाे कि भन्ने अाशँका छन ,सडक मापदण्ड केहाे कसैका बारिमा मापदणड भन्दै पेल्ने काम भएकाे छ र कसैलाइ मापदण्ड लागु भएकाे छैन ।

याे मात्र याे ठाउँकाे ब्यथा हाे बिकासले घरघरमा गाडि त पुर्याएकाे छ तर मनहरु भने दुखि पनि छन । बिकास सँगै पर्यावरणबारे सचेतता अावस्यक छ रुख ढालेरमात्र विकास हुँदैन र धुलाे उडाएर मात्र समृद्धि हासिल नहुने हुँदा सडक सन्जाल निर्माण गर्दा दिगाे सँरचना र पर्यावरण सँकट प्रति ध्यान जानु पनि जरुरी छ ।